Archiwum Magazynu WINO Felietony Notatki spod korka

Sól nowej ziemi

17-01-2011

fot. Armin Hanisch, sxc.hu

Sweet Love i inne słodkości – słucham właśnie przebojów lecących w radiu Vox i zdaję sobie sprawę, że jakoś nikt wśród autorów librett i tekstów nie pomyślał, że miłość może być słona. Trzeba by nam samym napisać po kieliszku Santorini, Sancerre, Somló, wina z Etny czy Rías Baixas, po trebbiano znad Gardy czy białego wina z Kampanii, winomański przebój zatytułowany Salty Love, Miłość słona. Już nawet mam pierwszy wers: „miłość słona w nas nie skona”. Miłość słona, to jej szukamy w winie i być może szukać już będziemy zawsze, albowiem kto ją raz polubił, kto polubił jej odrzutową krystaliczność, z trudem będzie schodził w skłębione chmury słodyczy.

Taką wiarą przepełniałem dotychczas myśli wyłącznie po wypełnianiu się białą europejskością, wypełnieniu niepohamowanym, gdyż – wyznam szczerze – chyba już tylko słone wina białe umiem pić bez opamiętania. Lecz o słoności win zachciało mi się dzisiaj pisać pod wpływem nie win z naszego kontynentu, a paru win chilijskich, czemu sam się dziwię. Ale też – nieśmiało i cichutko, coraz bardziej wszak zdecydowanie – sól zaczyna wkraczać w Nowy Swiat, zdobywać w nim cichutkie, ale dla nas ważne miejsce.

Po raz pierwszy w życiu byłem w Chile, nie widziałem zbyt dużo winiarni, gdziekolwiek się jednak ruszyłem, słyszałem z ust enologów i enolożek (jest ich coraz więcej) to samo wyznanie: chciałbym, chciałabym tworzyć wina żywe, świeże, lżejsze, europejskie. Nie tylko z ust osiadłych w Chile Francuzów, jak Philippe Debrus ze znanej u nas Botalcury, który zawsze starał się o większą niż gdzie indziej równowagę, lecz również z ust chilijskich winmacherów, którzy jeszcze wczoraj winifikowali dla wielkich koncernów oceany słodyczy, a dziś szukają innej drogi. Nie miałem wrażenia, by było to tylko retoryczne, obowiązkowe wyznanie wymawiane specjalnie dla moich europejskich uszu. Oczywiście nowa poprawność winiarska nakazuje takich słów używać, ale tych paru winiarzy, których poznałem, z pewnością mówiło z serca, a nie z odtwarzanej płyty. Bo też stało się od pewnego, niezbyt jeszcze długiego czasu oczywistą oczywistością, że epoka przemija. Gdyby nie rynek amerykański (i szerzej, supermarketowy), który pozostaje najważniejszym odbiorcą win południowoamerykańskich i trwający uporczywie przy smakach słodkich, zapewne profil win chilijskich już czas temu by się zmienił. Na ile się da, na ile terroir pozwoli.

Nie pozwoli zapewne na zbyt dużo, lecz jeśli chodzi o wina białe (a także pinot noir i syrah), pozwoli na więcej niż się można było jeszcze parę lat temu spodziewać. A to dzięki nowym miejscom upraw, które, niegdyś w pogardzie, dziś stały się gorącym obiektem pragnień wielu winiarni. Dolina Leydy, dalej na północ – pustynia Tabalí w dolinie Limarí oraz dolina Elqui: tu wędrują obecnie największe oczekiwania i pieniądze. Rozmawiałem z Ignacio Casalim ze znanej u nas i cieszącej się dobrą opinią nawet wśród eurocentryków winiarni Leyda. Ja stałem na górze, on siedział w rowie i zawzięcie kopał, by pokazać mi kolejne warstwy gleby i młodziutkie korzonki świeżo posadzonych krzewów, które wciskają się w skały. W skały wapienne. Bo o to właśnie chodzi – w nowych winnicach w Leydzie i Tabalí jest wapień, którego gdzie indziej w Chile tak bardzo brakuje. Wierzysz, że to coś zmieni? Będą wreszcie niesłodkie sauvignon i niesłodkie pinoty? Da to się wreszcie pić? – pytam nieco nieufnie – Gdybym nie wierzył, by mnie tu nie było – odpowiada. Ma prawy wzrok i wierzę mu, że wierzy. Mówi jeszcze: nie znoszę, gdy pinot nie smakuje jak pinot. Więc wierzę mu tym bardziej.

Młodziutkie sauvignon blanc (a nawet dostępne u nas chardonnay) z Tabalí w pustynny, gorący wieczór ma fantastyczną słoność; kręcimy głowami ze zdumienia, a Krzyż Południa świeci nam nad głowami jak kryształy w Wieliczce. Prawda, że nazajutrz wina smakują już wyraźnie gorzej, słoność zanika, ale w nocy było trzęsienie ziemi i nie mamy serca do degustacji; jeszcze parę godzin temu byliśmy promienni, teraz jesteśmy mrukliwi. Czy nasza to zatem wina, czy też wina są jednak inne niż wczoraj? Anne Leflaive, słynna burgundzka biodynamiczka, uważa, że wino reaguje na ludzkie uczucia. Jeśli danego dnia butelka okazuje się słabsza, zobaczcie, kto ją pije. W obecności mruków wino się nie otwiera. Pewnie tego dnia w Chile żadne wino nie smakowało.
 

Tekst ukazał się w numerze 44 (2/2010)