Świat Targi

Vinoble 2008

04-03-2009

Jerez de la Frontera to miasto gdzie rytm życia odmierzany jest przez dwa szczególne składniki kultury Andaluzji – sherry i flamenco. I tu właśnie pod koniec maja 2008 roku już po raz szósty odbyły się najbardziej unikalne targi winiarskie, w jakich miałem okazję uczestniczyć.

Po stronie wystawców: najbardziej prestiżowe etykiety sauternes i inne botrytyzowane wina z Bordeaux; ice wine z Niemiec i Kanady; tokaje, muscatele z Kaliforni, Grecji, Portugalii; porto, late harvest z Libanu, Szwajcarii, Nowej Zelandii; wina z Włoch, Austrii, Meksyku i Gruzji oraz znakomita reprezentacja gospodarzy poczynając od sherry, manzanillia po Montilla-Moriles i inne regiony Hiszpanii – słowem świat słodkich win w komplecie.

Po stronie gości: oprócz tradycyjnie szerokiej reprezentacji handlu oraz prasy, organizatorzy zaprosili grupę 60 sommelierów z 20 różnych krajów świata. To posunięcie wskazuje, że producenci coraz bardziej stawiają na udział sommelierów w tworzeniu aktywnej promocji swoich win.

Marketing

Aktualna taktyka marketingowa producentów win słodkich i wzmacnianych wydaje się być wyraźnie nastawiona na przełamanie tradycyjnego postrzegania tej branży jako produktu niszowego i ekskluzywnego. Zapewne dawniej taki wizerunek sprzyjał pozycji rynkowej, ale współcześnie obrócił się przeciwko nim. Obserwowany na przestrzeni ostatnich lat dynamiczny rozwój rynku wina dla kategorii win słodkich nie okazał się łaskawy. W proporcji do globalnej wielkości sprzedaży ich udział maleje. Gospodarze VINOBLE doświadczają tego dotkliwie na własnej skórze na przykładzie swego sztandarowego wina jakim jest sherry, którego sprzedaż w ciągu ostatnich 25 lat spadła o połowę. Zwiedzając tuzin najbardziej znanych producentów sherry, których ogromne wytwórnie zlokalizowane są w najbardziej prestiżowych punktach Jerez de la Frontiera (np. Gonzalez Byass obok katedry i El Alcazar) uświadomiłem sobie skalę tego zjawiska.

„Sherry, podobnie jak vin santo czy sauterny cierpią na syndrom konserwatywnego wizerunku” – ubolewa dyrektor exportu Bodegas Emilio Lustau, Ignacio Lopez de Carrizosa. Trzeba to zmienić aby dotrzeć do nowej generacji odbiorców. Tylko niektórzy z naszego regionu - podkreśla z satysfakcją Sandrine Garbay z Chateau d’Yquem (roczna sprzedaż ok. 120 tys. butelek) - nie mają problemu ze zbytem. Wielu producentów z pobliskiego Cadillac i Barsac, a także z samego Sauternes, musi ostro walczyć o utrzymanie sprzedaży.
Jaki jest zatem klucz do sukcesu? Pytam wielu moich rozmówców i zadziwiająco zgodnie większość z nich odpowiada – edukacja konsumenta!

Łatwo powiedzieć ale jak to zrobić? Przekonać konsumenta, że rola win słodkich nie ogranicza się do kategorii aperitif lub digestif. Ich przeznaczeniem jest miejsce na stole w charakterze stałego towarzysza naszego jedzenia. Naprawdę miła perspektywa takiej edukacji.

Seminaria

Atrakcyjność VINOBLE, obok kameralności i imponującej scenerii wyraża się w szczególności bogatą ofertą szkoleniową. Wyraźnie widać jak wspomniana wcześniej idea edukacji winiarskiej przeradza się w czyn. Organizatorzy z wdziękiem i fantazją starają się wyzwolić wśród swoich gości głęboko zazwyczaj ukryte pokłady naturalnej ludzkiej energii do zdobywania wiedzy.

Oferta seminariów kierunkowych i laboratoriów smaku jest tak imponująca, że muszę to odnotować z prawdziwym uznaniem, VINOBLE udaje się skutecznie przełamać tradycyjny schemat targów winiarskich. Na gości czekały seminaria poświęcone następującym tematom: muscatel, late harvest, Wielke Tawny Porto, słodkie wina czerwone, najstarsze sherry, wina botrytyzowane, pedro ximenez z charakterem. Duże zainteresowanie wzbudziło seminarium poświęcone związkom win słodkich z muzyką pod tytułem „Musical sweetness” poprowadzone błyskotliwie przez Rolfa Bischela z redakcji Vinum.

Na skali atrakcji jeszcze wyżej oceniane zostały dwa Laboratoria Smaku poświęcone wysublimowanej harmonii smaków win słodkich z potrawami. Sauternes i tokaj z wyrafinowaną kuchnią … chińską oraz wina z Grecji z przysmakami morza śródziemnego.

Zatem zamiast kursowania wzdłuż niekończących się rzędów stoisk w ogromnych halach imprez typu Vinexpo czy Vinitaly, czasami przerywanego jakąś pionowo/poziomą dedykowaną degustacją w kompletnie przeciwległym krańcu terenów targowych, mamy do czynienia z całkowitym tego przeciwieństwem. Można by rzec, że atmosfera VINOBLE jest klubowo-imprezowa. Proporcja między odwiedzaniem stoisk poszczególnych producentów, a imprezami towarzyszącymi jest tutaj odwrócona. W zasadzie większość czasu poświęca się na udział w seminariach, a dopiero pozostały czas (uwzględniając długą, obowiązkową sjestę w środku dnia) przeznaczony zostaje na wizyty u wybranych producentów. Prawdziwą jednak kulminacją była prezentacja

Chateau d’Yquem

Pionowa degustacja d’Yquem to wydarzenie, które budzi prawdziwe emocje. W kuluarach VINOBLE mówiono, że barometr tych emocji osiągnął poziom 100€, za które część gości odsprzedała swoje zaproszenia. Czy było warto – to zależy: kupić czy sprzedać? Ja swego zaproszenia bym nie odstąpił za żadne pieniądze, bo okazja do spróbowania roczników 2004, 2003, 1998, 1988 była całkowicie niepowtarzalna.

Spotkanie z legendą miało wspaniałą oprawę. Odbywało się we wnętrzu filigranowego meczetu o surowej strzelistej architekturze, rozświetlonego od góry snopem światła wpadającego przez wieńczący strop świetlik. Pierre Lurton z wrodzoną skromnością opowiadał o wyzwaniach przed jakimi stawał obejmując dowództwo d’Yquem. Razem ze swoją cellar-master Sandrine Garbay zaprezentował dwa starsze roczniki oraz dwa współczesne z nowego okresu już po zmianie właściciela. Ciekawe doświadczenie. Czy daje się zauważyć jakaś różnica w stylu? Trudno powiedzieć, wydaje mi się, że tak; odbiór tych win musi być jednak rozpatrywany przez filtr czasu. Nawet w przypadku rocznika 1988, najstarszego z prezentowanych, mimo eleganckiej intensywności aromatów doskonale zrównoważonej strukturą i kwasowością, dominuje wrażenie, że jeszcze za wcześnie.

Wino z 1998 roku sprawia wrażenie bardziej już gotowego do picia, zapewne za sprawą nieco słabszego rocznika. Jest dość lekkie z całym swoim bogactwem pomarańczowo-cytrusowych aromatów i smaków. Chciałbym móc jeszcze kiedyś je spróbować, by przekonać się czy czas wyzwoli w nim wrażenie wielkości, którego na razie jeszcze nie ma. Roczniki 2003 i 2004 to prawdziwa potęga wytwornej młodości. Mnóstwo ciała i koncentracji, lecz także zaskakująca już w tym niemowlęcym wieku równowaga i elegancja. Wiele wskazuje, że będą to wielkie wina. Szczególnie rocznik 2003 skłania do metafizycznej refleksji, że zapewne z powodzeniem przeżyje on uczestników dzisiejszej degustacji.

Ciekawostka – apple ice wine

Prawdziwą niespodzianką VINOBLE 2008 był kanadyjski ice wine z... jabłek (www.appleicewine.com), który w 2008 roku uzyskał w Quebec status apelacji. Jak wiadomo ice wine to kanadyjska specjalność, ale zrobiony z jabłek wzbudzał powszechne zainteresowanie dziennikarzy rodząc pytanie – kto by uwierzył, że pewnego dnia cydr zacznie konkurować ze szlachetnymi winami słodkimi?

Na mnie wrażenie zrobiła głębia i precyzja tego wina, ale przede wszystkim nie mogłem się oprzeć refleksji, że w polskich realiach mógłby to być prawdziwy szlagier… eksportowy.